Rocznica 750-lecia narodzin dla nieba św. Jacka stała się okazją do zorganizowania przez Dominikański Ośrodek Liturgiczny warsztatów chorału gregoriańskiego. Warsztaty zaadresowane były do osób świeckich. Każdy dzień wypełniony był śpiewem i modlitwą od porannej jutrzni do liturgii, odbywającej się niekiedy w bardzo późnych godzinach nocnych. Wśród uczestników warsztatów znalazły się osoby zarówno dojrzałe, jak i bardzo młode, najczęściej związane z dominikańskimi duszparsterstwami szkół średnich lub akademickich. Udział w warsztatach wzięli również przedstawiciele innych słowiańskich narodów – Czech i Słowacji.
KATARZYNA JAWORSKA
Codzienne zajęcia wypełniała nauka chorału gregoriańskiego pod czujnym okiem Marcina Bornusa Szczycińskiego, Roberta Pożarskiego, a także dominikanów – o. Dawida Kusza OP, i br. Stanisława Nowaka OP. Na próbach nie zabrakło również polifonii przygotowywanej na liturgię pod opieką Mateusza Kowalskiego, na co dzień kierownika artystycznego zespołu Perfugium. Niektóre utwory polifoniczne zostały specjalnie skomponowane na obchody świętojackowe: „Felix namque es sacra Virgo Maria” Piotra Pałki, „De terra longinqua” Pawła Bębenka, „Alleluja” o. Dawida Kusza OP.
Uczestnicy mieli przed sobą bardzo trudne zadanie łączenia kilkusetletniej tradycji śpiewania chorału gregoriańskiego (zarówno w interpretacji dominikańskiej, jak i „hieronimowej”) z wykonywaniem nowoczesnych kompozycji polifonicznych. Trud jednak opłacił się. Owocem pięciu dni wytężonej pracy była bogata liturgia codziennych Eucharystii, jutrzni i nieszporów, a także rozbudowana celebracja uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i obchodów 750 rocznicy śmierci świętego Jacka wraz z uroczystą Mszą Świętą, której przewodniczył Arcybiskup Stanisław Dziwisz. Dominikanie sięgnęli na te okoliczności do tradycji nocnego matutinum i mszy wigilijnej, z których zrezygnowano w ramach reformy liturgii po Soborze Watykańskim II. W trakcie uroczystego Matutinum Gregoriańskiego w Wigilię św. Jacka Schola Teatru Węgajty wykonała dramat liturgiczny „Ludus Danielis” (Gra o Proroku Danielu). Dramaty liturgiczne wykonywane były już w pierwszych wiekach chrześcijastwa i stanowiły wówczas część liturgii Kościoła. W trakcie warsztatów Schola Teatru Węgajty przedstawiła na teranie klasztoru oo. dominikanów również cykl średniowiecznych dramatów muzycznych „Miracula Sancti Nicolai” („Cuda świętego Mikołaja”) łączących w sobie zarówno elementy liturgii (antyfony za zakończenie każdego dramatu) jak i świeckie – w tematyce i warstwie muzycznej.
Podczas warsztatów uczestnicy brali również udział w wykładach: „chorał wczoraj” o. Błażeja Matusiaka OP, „chorał dziś” Marcina Bornusa Szczycińskiego oraz żywiołowej dyskusji „chorał jutro”, której przewodniczyli: Marcin Bornus Szczyciński, o. Bernard Sawicki OSB – opat oo. benedyktynów w Tyńcu oraz Sławomir Witkowski, kantor parafii św. Jadwigi Śląskiej w Chorzowie. Niemały udział w dyskusji miał również o. Marek Pieńkowski OP, wielki znawca i entuzjasta chorału gregoriańskiego. Na dyskusji podejmowane były m.in. takie kwestie, jak miejsce świeckich/kobiety w chorale, a także to czy chorał powinien być wykonywany w językach ojczystych czy po łacinie. Na zakończenie dyskusji został odczytany e-mail nieobecnego o. Błażeja Matusiaka, który w sposób radykalny opowiedział się za rodzimą, dominikańską tradycją wykonywania chorału.
Jednym ze szczególnych owoców warsztatów chorałowych w Krakowie, a także cyklu „sobót z chorałem” odbywających się w klasztorze oo. dominikanów na ul. Freta w Warszawie jest Stowarzyszenie Sztuka żywota, założone 3. września br. w Warszawie. Jednym z celów Stowarzyszenia zawartych w statucie jest „ochrona i promocja dóbr kultury poprzez tworzenie środowiska osób, zainteresowanych poznawaniem oraz pielęgnowaniem tradycji i praktyki muzyczno-liturgicznej, ze szczególnym uwzględnieniem chorału gregoriańskiego, a także tradycyjnej polskiej muzyki”.
Warsztaty chorału gregoriańskiego poza ogromną wiedzą i umiejętnościami jakie pozostawiły w sercach i umysłach uczestników, pozwoliły doświadczyć pieknej i przebogatej tradycji modlitwy śpiewem, która staje się udziałem całego człowieka i całej wspólnoty wołającej jednym głosem w stronę Stwórcy.
Podyskutuj z autorem:
ksiezycowa@krutzy.pl
